paradoks depresji poporodowej

Gdyby ktoś w pierwszym miesiącu po porodzie powiedział mi, że dopadła mnie depresja poporodowa, stanowczo zaprzeczyłabym. I tu jest pies pogrzebany. Na tym właśnie polega paradoks depresji, że jakby dopiero po czasie zorientowałam się, że ów nieproszony gość zadomowił się w progach mojej głowy. Naprawdę, w momencie ustępowania objawów tej niedorzecznej chandry pojawiła się refleksja, że cierpiałam na dobrze znaną i wiele razy w książkach spotkaną depresję poporodową. Eureka! To było dopiero odkrycie. Cóż, pozostało mi cieszyć się, że samo przeszło i obyło się bez, uważam, zbędnych leków czy wizyt u psychologa.

Pisząc z perspektywy czasu o mojej depresji, śmiało stwierdzam i przyznaję się, że byłam jej nieświadoma. Dlatego też przeżywałam te rozmaite koszmary z laktacją, bezsennością, stresem o zbyt rzadkie karmienie Marianny i całe mnóstwo czarnych myśli i pesymistycznych scenariuszy, które nigdy nie ujrzały światła dziennego:), ale skutecznie psuły humor.
Gdy opowiadałam swoje przeżycia poporodowe jedenej ze znaych mi osób, ta odpowiedziała: "Jesteś ostatnią osobą, po której spodziewałabym się objawów depresji". Druga zaś mówiła: "...przecież uśmiechałaś się i mówiłaś, że wszystko dobrze":). Rzecz jasna jest to prawdą. Na pytanie znajomych, czy nawet rodziny: "Jak się czujesz? Jak dziecko", odpowiadałam: "wszystko dobrze, trochę płacze, ale będzie dobrze (rzekomo szczery szeroki uśmiech). I to też jest właśnie paradoks depresji - kompletne nieporozumienie. W tej to sytuacji potwierdzenie znajduje powiedzenie, że jak kobieta mówi: NIE, to znaczy, że TAK i na odwrót. Wierzcie mi, że ta paskudna niedołężność psychiczna (czyt. depresja) do tego stopnia spustoszyła mój umysł i trzeźwy rozsądek, że wypierałam się jej oznajmiając, że w życiu nie czułam się lepiej (trochę przesadzam:), że wszystko jest w porządku, no i że co? - będzie dobrze. Natomiast w chwili, gdy tylko znajomi, czy rodzinka z zadowoleniem opuścili moje domowe progi, odchodziłam od zmysłów, policzki zalewałam łzami i w zasadzie tylko wyłam do księżyca (o ile go grubiańskie szare jesienne chmurska nie przysłoniły). Oh, co to były za czasy:)

Każda "świeża" mama potrzebuje wsparcia. I ja go potrzebowałam być może dużo bardziej niż mi się wydawało. Oczywiście w duchu myślałam sobie: poradzę sobie, przecież to jest moje dziecko, nie mogę przyznać się do słabości, do tego, że coś mi nie wychodzi, że macierzyństwo wydaje się być nie dla mnie - to by świadczyło o wypaczonej kobiecości, o nie sprawdzaniu się w roli mamy. Nic naturalnie bardziej mylnego. Potrzebowałam po prostu bratniej duszy, kogoś kto należy do osób znających Józefa (w celu zrozumienia powiedzenia z Józefem przeczytajcie "Wymarzony dom Ani" - jeden z tomów z serii "Ania z Zielonego Wzgórza"), kto po prostu będzie przy mnie i zrozumie problemy połogowe, czyli najlepiej druga kobieta, no i wysłucha kłębiących się, milionami metrów ścieżek, trędowatych i kulawych myśli.

Bratnia duszo, pierwsza lepsza, jakakolwiek, zwykła, prosta, bez wykształcenia, ot taka zwyczajna, skromna, ciepła, uśmiechnięta, wiedz, że byłaś mi wtedy bardzo potrzebna. Pozdrawiam cię gorąco, zapraszam serdecznie i proszę obiecaj, że gdziekolwiek jesteś czy będziesz nie zapomnisz o mnie następnym razem.

Droga Mamo, Kobieto, Przyjaciółko, Droga Czytelniczko, jeśli znasz świeżo upieczoną mamę, jeśli wiesz, że ona niedługo nią będzie, bądź tak dobra i zaproponuj swoją pomoc. Nie daj się zwieźć słowami, że nie trzeba, że poradzi sobie, że nie chce nikogo fatygować. Każdej mamie, a zwłaszcza tej "premierowej" potrzebna jest trzecia ręka, otwarta dłoń ofiarowująca wsparcie, usta pełne dobrych rad, pocieszeń i trzeźwego spojrzenia na rzeczywistość, duże cierpliwe ucho do wysłuchania wspomnień porodowych, żalów i trosk poporodowych, przyszłych obaw i niewiadomych. Z góry jestem Ci bardzo wdzięczna.

Liw 2010

Zadowolona mama,
- Dominika

karmić naturalnie, karmić butelką (część 1/2)

O mój cycu! kto by pomyślał, że taki ból możesz sprawiać!

Wydawało mi się, że do naturalnego karmienia nie trzeba się zbytnio przygotowywać, gdyż natura sama mnie do tego stworzyła, teorii jednak nie mogła sobie odpuścić:) W czasie ciąży zgłębiłam więc kilka pozycji książkowych, a moją ulubioną była książka pt. "Piersią spoko", którą zabrałam też do szpitala.
Przekonana byłam, że karmienie piersią jest najlepszą formą odżywiania noworodka i za wszelką cenę i ja muszę karmić. Nie obyło się rzecz jasna bez wstępnego scenariusza, który zakładał:
- naturalny poród,
- 3-dniowa rekonwalescencja,
- powrót do domu z maluszkiem,
- no i codzienna wesoła rutyna: karmienie cycem, zabawa, spanie, przewijanie, i tak w kółko.
Pomiędzy tymi czynnościami gotowanie, zakupy, pranie itp:). A wszystko to w atmosferze nieokiełznanej euforii i radosnego poznawania się z maluszkiem.
Ha, scenariusze mają to do siebie, że zakładają tylko jedną wersję nie licząc się z alternatywnym scenariuszem pisanym przez teraźniejszość, który w tym przypadku wybrała rzeczywistość. Ach, cóż to był za scenopis! Absolutnie nie mogłam się odnaleźć na planie. To tak jakbym grała a vista nie umiejąc czytać nut ( o zrozumieniu już nie wspomnę). Moje wspaniałe, optymistyczne i pełne nadziei na przyszłość marzenia senne postanowiły przybrać szaro-brunatno aż do odcienia czerni potwornościowe barwy. Mówiąc językiem prostym było to tak:
poród przez nieoczekiwane cięcie cesarskie wywołał w mojej głowie szok i zaprosił do 6-ciotygodniowej współpracy głęboką depresję. Ona to przyczyniła się do boleśniejszego odczuwania i tak bolącego mnie z całych sił brzucha, dłuższego powrotu do formy (pełna forma po trzech miesiącach), no i złego przystawienia Marianny do piersi, co skończyło się fiaskiem naturalnego karmienia.
Już w szpitalu karmienie piersią sprawiało mi niewyobrażalny ból, który okazał się małym w porównaniu do tego, który miał nadejść za kilka dni. Miałam pogryzione brodawki, następnie popękane, no i w rezultacie krwawiące. Cieszyłam się, gdy Marianka nie jadła i wcale nie byłam skora, żeby często udostępniać jej moje zbolałe cyce. Do tego stresowałam się okrutnie tym, że moja córcia nie budzi się w nocy na jedzenie co 3, 4 godziny, tylko co 6, 7, a nawet czasami 8 godzin. Nie mogłam zrozumieć czemu jest inaczej niż w moich kochanych książkach.
W trzecim tygodniu życia Marianki podałam jej pierwszy raz butelkę z moim, w wielkim pocie ściągniętym, pokarmem. Nie mogłam znieść jej głodowego płaczu i braku chęci ssania piersi. Czułam, że nie sprawdzam się nijak w roli matki, gdyż nie potrafię wykarmić swojego malucha własnym mlekiem i cycami, a bycie mamą okazało się chyba pomyłką. To była destrukcja nr 1.
Po czterech tygodniach poradziłam się w końcu położnej z poradni laktacyjnej. No cóż, pani położna była przemiła i przefantastycznie obchodziła się z malutką Marianką. Byłam zdumiona, że tak pewnie można brać na ręce takie wiotkie stworzenie i do tego mówić i myśleć pewnie o przyszłości i o czasie macierzyństwa. Podniosła mnie na duchu i zrozumiała sytuację jak nikt inny dotąd. Dała mi też zalecenia co robić, żeby wrócić do karmienia tylko piersią, ale z zastrzeżeniem, że jeśli ów przepis nie da skutku w ciągu najwyżej dwóch tygodniu to nie ma co się męczyć, gdyż macierzyństo ma być czasem radości, a nie bolesnej zgrozy, jak było dotychczas ze mną:).
Czteromiesięczna Marianna była już "starym" noworodkiem do nauki karmienia i niestety recepta pani położnej na naturalne kamienie nie powiodła się. Ja jednak postanowiłam ściągać pokarm i podawać butelką, co udało mi się przez pół roku.
Mimo upierdliwości związanej z siedmio lub sześciokrotnym ściąganiem mleka na dobę, sytuacja życiowa uległa cudownemu polepszeniu. Nareszcie dzień stał się zorganizowany (można było coś zaplanować), Marianna w końcu zaczęła się najadać, a przez to być spokojną anielską dziewczynką, a ja poczułam budzące się we mnie endorfiny - moje ulubione hormony szczęcia i radości.Czułam nadchodzący wschód macierzyństa - cudu natury.
Pokochałam być mamą. W progi zawitał też przemiły gość - instynkt macierzyński. Z nim mamowanie rzeczywiście stało się radosne, promienne, uśmiechnięte, entuzjastyczne, spontaniczne, po prostu naturalne.
Na te chwile warto było czekać:)

- Dominika


p.s. w drugiej części tego posta o: sposobach dokarmiania, laktatorach, butelkach, ściąganiu mleka w podróży i codziennej organizacji życia:):

koszmar z krainy depresji poporodowej

Marianna urodziła się zdrowa, piękna, grzeczna i spokojna. Była książkowym aniołkiem. Czegóż mogłam chcieć więcej?
A jednak pomimo wszystko nie mogłam sobie darować, że przy pierwszym dziecku zrobiono mi cięcie cesarskie. Pierwsza myśl, która przyszła mi do głowy była strachem i obawą, że przy następnym porodzie też będę miała tzw. cesarkę (wiem, że to absolutnie nie jest przesądzone, ale piszę o tym, co dokładnie wtedy czułam i myślałam). Wizja ta przeszywała mnie żałością i rozczarowaniem.
Drugą myślą była ta, że wcale nie musiałam rodzić operacyjnie, gdybym tylko nie zgodziła się na podanie tej nieprzewidywalnej oxytocyny (w tym szpitalu, jak i chyba w każdym, na podanie kroplówki należy wyrazić zgodę). Och, gdzie ja podziałam w dniu porodu moją teorię, te wszystkie rady i książki, które zgłębiłam? Rzeczywistość okazała się inna, a ja bałam się sprzeciwić decyzji położnej.
Trzecia myśl, to stan niepełnej kobiecości, niespełnienia roli prawdziwej kobiety, minięcie się z naturą - czułam się rozgoryczona. Na domiar tego niektórzy dowiedziawszy się, że urodziłam przez c.c. (cesarskie cięcie) mówili: "(...) eeeee, to ty nie wiesz co to prawdziwy poród." No i owszem, mieli rację, ale masakryczny stan psychinczy i ból pocesarkowy, którego doświadczyłam w głębi duszy przekonywał mnie, że to stokroć gorzej niż przewidziała natura.
Naprawdę starałam się myśleć pozytywnie, przecież z urodzenia jestem optymistką, ale kłębiące się myśli, czarne scenariusze na przyszłość, obolałość, niemoc fizyczna i wygląd (blizna tuż po cięciu nie wygląda najmilej) wpędzały mnie w depresję. I jeszcze do tego szalejące hormony - po prostu mieszanka wybuchowo-dołująca.
Karmienie piersią też nie sprawiało mi "zbytniej" radości, a zwłaszcza po kilku dniach, gdy moje brodawki były popękane, krwawiące i najlepiej się czuły, gdy nikt i nic ich nie dotykało. Ów horrorystyczny stan był wynikiem złego (czyt. zbyt płytkiego) przystawienia Marianny do piersi, a to z powodu zdeprsjonowanego psychicznego stanu pocesarkowego. O zgrozo, jak natura mogła to tak wymyślić - pytałam sama siebie?
To miały być takie piękne chwile, gdy tymczasem nie widziałam ani krzty radości w tym cały macierzyństwie.
Płakałam bez powodu i z wielu wyimaginowanych powodów, w innej chwili śmiałam się przez łzy i dziękowałam Bogu za Mariannę, byłam rozkolebotana jak błotnik od roweru. Zajmowałam się Marianką tylko dlatego, że byłam jej matką biologiczną i nikt inny nie mógł się nią zająć (nakarmić piersią), będąc w tym samym momencie przekonaną, że każda pierwsza lepsza matka zrobiłaby to o niebo lepiej ode mnie.
To wszystko było takie kulawe.
Mój ścisło-inżynierski charakter nie mógł sobie poradzić z niezorganizowatością życia połogowego. Zakupy, sprzątanie, cały dom poszedł na bok, a to wpędzało mnie w jeszcze głębsze pokłady depresji. Siedziałam tylko i zajmowałam się Marianką, która wciąż płakała .... bo była głodna, rzecz jasna, ryczałam razem z nią.

Jestem mamą książkową, to nie ulega wątpliwości, i teraz, z perspektywy 9-ciu miesięcy, świetnie się z tym czuję. Po porodzie jednak nie było różowo. Teoria mówiła, że dzidzi powinno jeść maksymalnie co 3 godziny, gdy tymczasem Marianna potrafiła w nocy spać i 7 i nieraz 8 godzin bez przerwy na jedzenie. Ja zaś w mojej głębokiej depresji nie potrafiłam oderwać się od teorii i obserwować dziecko i jego naturę, być po prostu matką, taką naturalną, prawdziwą, lecz usiłowałam budzić szkraba przeróżnymi sposobami. Na nic moje poczynania się zdały, Marianka spała jak zabita i w nosie miała moją teorię. Tak, ona spała, ale ja ni w ząb. Przesiedziałam czasami od 1 do 4 w nocy czekając aż się córunia obudzi:). Naprawdę w tej chorej depresji nie mogłam zasnąć.
Zmęczenie i niewyspanie to mój wróg nr 1. Okazał się jeszcze większym wrogiem, gdy trzeba było opiekować się nieporadnym niemowlakiem. W konsekwencji byłam zła, zdenerwowana na brak czasu na sen, wkurzona, czarno-myśląca i układające tragiczne scenariusze na przyszłość. Doskonale gwoździa do tej trumny depresji przybijała jesienna, ale deszczowa, krótko-dniowa, zimna, pluchowata i na wskroś niepożądana pogoda.

Och moja depresjo!

Stan kulawego macierzyństwa utrzymywał się przez 4 tygodnie. Potem jakby z dnia na dzień zaczęło mi przechodzić:) Gospodarka hormonalna została opanowana, codzienność zaczęła być bardziej poukładana, rutynowa i zorganizowana, powróciłam do moich książek z rosądkiem. Marianka uspokoiła się, gdyż wreszcie po 7 tygodniach zaczęła się najadać. Nareszcie macierzyństwo zaczęło przypominać piękne chwile.

Wszystkim mamą, którym przytrafiło się to poporodowe depresyjne doświadczenie szczerze radzę i polecam:

1. zorganizować sobie obecność "znajomej mamy" przez min. 4 tygodnie po porodzie. Uwierzcie mi, mąż mój spisywał się znakomicie w opiece nade mną i małą, ale nie rozumiał moich buszujących hormonów i problemów połogowych. Taka mamuśka, dobra teściowa lub sąsiadka to skarb, mimo że być może inne ma pojęcie o opiece okołoporodowej i noworodkowej niż ty byś sobie tego życzyła:)
2. zaplanować wcześniej cotygodniowy jadłospis - po co do tego wszystkiego martwić się co tu na obiad zrobić? mąż twój lub "znajoma mama" przygotuje go wg twojego planu.
3. dbać o siebie: kąpiel, ładna szybka fryzurka, obowiązkowo kolczyki i najlepiej kolorowe ubranie (chodzenie w pidżamie i szlafroku przez cały dzień też mnie dobijało).
4. sprzątanie, itp. domu czy mieszkania też musisz przekazać na ręce np. męża.
5. przez 4 tygodnie nastawić się tylko na dziecko: obserwacja-poznawanie, karmienie, przewijanie i drzemkowanie razem z dzieckiem. Jak byłam wyspana (tylko czasami:) to świat nabierał tęczowych barw pośród tych szaro-jesiennych dni. 
6. nie rozpamiętywać: "... a miało być tak pięknie...", nie tworzyć scenariuszy, płakać jak się chce płakać, cieszyć się tym co jest i ze wszystkiego (naprawdę uwierzcie mi w depresji nie ma żadnych powodów do radość, ani racjonalnych, ani nieracjonalnych), po prostu być i uczyć się nowego życia.
7. i na koniec bardzo ważne: mówić lub pisać o wszystkim co się czuje, jakie myśli pod czaszką się rodzą, o swoich obawach i w/w scenariuszach, wyrzucić z siebie tą depresję, bo z mojego doświadczenia wynika, że jest to stan psychiczny, który przerzuca się na fizyczny. 

Z biegiem czasu było co raz lepiej i lepiej, piekniej i przepięknie. Być mamą to najcięższa i najpiękniejsza praca na świecie - wiem to nie od dziś:)

- Dominika

p.s.1 pomimo depresji, fizycznie szybko doszłam do siebie, a rana wygoiła się świetnie. Nie miałam też i nie mam już obaw przed kolejnym potomstwem, wręcz przeciwnie, chęć ponownego sprwdzenia się w roli mamy rośnie z każdym dniem:)

p.s.2 Drogie Mamy, czy was też dopadł ten wybryk natury? Jeśli tak, jakie znalazłyście na niego lekarstwo?